Gözler NTK motor devir ve pozisyon sensörlerinin üstünde!

Yayınlandı

Niterra, hem Orijinal Ekipman (OE) hem de Satış Sonrası pazarında en yüksek mükemmellik standartlarına uygun motor bileşenleri üreticisi olarak köklü ve saygın bir geçmişe sahiptir. Şirketin NGK Ateşleme Parçaları ve NTK Araç Elektroniği markaları, yalnızca son derece uzun ömürlü olmakla kalmayıp, aynı zamanda motorların verimli ve temiz çalışmasına yardımcı olan, üstün mühendislik ürünü geniş bir ürün yelpazesi sunmaktadır. Bunun iyi bir örneği, 2018'de NTK Araç Elektroniği markası altında sunulan altı ürün grubundan biri olarak piyasaya sürülen motor devir ve pozisyon sensörleridir. Bu küçük ama kritik öneme sahip bileşenler, bir motorun kalbini oluşturan krank mili, eksantrik mili, supaplar ve pistonların hızını ve konumunu izlemek için kullanılır.

Teknik Özellikler

Modern içten yanmalı motorlar, aracın sorunsuz çalışmasını sağlamak için hem ayrı ayrı hem de bir bütün olarak uyum içinde çalışması gereken, birbiriyle bağlantılı karmaşık parçalardan oluşur. Bu durum özellikle krank mili ve eksantrik mili için geçerlidir. Motor çalıştığında, yakıtın yanmasıyla oluşan kuvvet, aracın pistonlarını silindir içinde aşağı doğru iter. Krank mili daha sonra bu doğrusal hareketi dairesel bir harekete dönüştürerek pistonu tekrar silindirin yukarısına iter. Araç bu sayede hareket eder. Motor devir ve pozisyon sensörünün krank miline ilişkin görevi, krank milinin dönüş hızını ve konumunu ölçmektir. Bunu, krank mili ile birlikte dönen dişli bir tekerlek veya disk tarafından gönderilen sinyalleri izleyerek yapar. Bu bilgi, araç sürücülerinin gösterge panelindeki kadranda tipik olarak gösterilen dakika başına devir (dev/dak) değeri şeklinde sunulur. Bu amaçla kullanılan sensör genellikle krank milinin yakınına, alt motor bloğunun içine veya civarına monte edilir. Benzinli araçlarda krank milini izleyen sensörler ilk olarak 1980'lerde yaygın olarak kullanılmaya başlanmış, dizel motorlara eklenmesi ise 1990'ların sonunda "common rail" teknolojisiyle aynı zamana denk gelmiştir.

Eksantrik milinin görevi, motor supaplarının kontrolünü sağlamaktır. Bu emme ve egzoz supaplarının, pistonların hareketleriyle eş zamanlı olarak açılması gerekir ve bu senkronizasyon, motorun verimli çalışması için kesinlikle hayati önem taşır. Bu eş zamanlılık, eksantrik mili ile krank mili arasında triger kayışı, triger zinciri veya bir dişli sistemi ile kurulan bağlantı sayesinde sağlanır. Bu şekilde pistonlar krank milini, krank mili eksantrik milini, eksantrik mili de supapları kontrol eder.

NTK'nın eksantrik milini izlemeye yönelik motor devir ve pozisyon sensörü, eksantrik milinin konumunu ölçmek için kullanılır. Bu bilgi, krank milinin konumu ve hızıyla birlikte Motor Kontrol Ünitesine (MKÜ) gönderilir. MKÜ bu verileri, her bir silindirin hangi strokta (zamanda) olduğunu belirlemek ve böylece ne zaman yakıt enjekte edileceğine ve doğru ateşleme zamanlamasını tanımlamaya karar vermek için kullanır. Buradaki sensör, silindir kapağının içinde veya yakınında, eksantrik milinin yakınına monte edilir. Bu sensörler, elektronik enjeksiyon sistemlerine sahip hem benzinli hem de dizel motorlarda kullanılır. Birçok modern motorda iki eksantrik mili bulunur, ancak bu her zaman iki sensör olduğu anlamına gelmez.

Krank milini gözlemleyen motor devir ve posizyon sensörleri endüktif prensibe veya Hall etkisi prensibine göre çalışır ancak birbirlerinin yerine kullanılamazlar. Buna karşılık, eksantrik milini kontrol etmek için kullanılan sensörler genellikle Hall etkisi prensibini kullanır. NTK yalnızca ilk prensiple çalışan sensörleri sunmaktadır. Markanın sensörlerini ayırt etmenin iyi bir yolu ticari kodlarına bakmaktır: "CM" endüktif bir sensör olduğunu, "CH" ise Hall etkili bir ürün olduğunu gösterir.

Toplamda, motor devir ve konum sensörleri için EMEA'daki (kaynak: TecDoc) araçların %75'ini kapsayan 557'den fazla parça numarası mevcuttur. Bu geniş ürün yelpazesi sayesinde, neredeyse her Satış Sonrası uygulaması için uygun bir yedek sensör bulunmaktadır.

Motor Devir ve Pozisyon Sensörleriyle İlgili Olası Sorunlar

Bir aracın tüm bileşenlerinde olduğu gibi, bir parçayı onarmaya veya değiştirmeye karar vermeden önce daima üreticinin talimatlarına başvurmanız tavsiye edilir. Motor devir ve konum sensörleri, sızıntıları önlemek ve maksimum ürün ömrü sağlamak amacıyla yalıtılmış (mühürlenmiş) olduğundan, bu parçayla ilgili sorunların sınırlı olması beklenir. Ancak, zaman zaman temas noktalarına su girebilir veya kablolarda hasar meydana gelebilir. Krank mili sensörünün hasar görmesi durumunda, çoğu zaman motor hiç çalışmaz. Eksantrik mili sensörü söz konusu olduğunda ise motor zor çalışabilir, ancak araç sürüş sırasında tekleme yapabilir, stop edebilir veya ateşleme hatası verebilir. Tüm bileşenlerde olduğu gibi, bir noktada değiştirilmesi gerekecektir. Sensörlerin düzgün çalışıp çalışmadığını belirlemenin en iyi yolu, sinyalin doğru olup olmadığını kontrol etmektir. Bunu belirlemek için bir osiloskop kullanılmalıdır.

Yeni bir motor devir ve konum sensörü takıldıktan sonra, MKÜ'nün sensörün yeni konumunu "öğrenmesi" gerekebilir ve bu işlemi gerçekleştirmek için bir arıza tespit (tarama) cihazı gereklidir.

Sonuç

Bu makale, okuyucuya Niterra'nın NGK Ateşleme Parçaları ve NTK Araç Elektroniği markaları tarafından sunulan bileşenlerin teknik yönleri hakkında temel bir bakış açısı sunmayı amaçlayan bir makale serisinin parçasıdır. Mercek altına alınacak bir sonraki konu, motorun yanma sürecinin bir başka önemli unsuru olan ve yanma sırasında bir yan ürün olarak ortaya çıkan Azot Oksit (NOx) emisyonlarını kontrol etmede merkezi bir rol oynayan Egzoz Gazı Devridaim (EGR) valfi olacaktır.

NTK markasının motor devir ve pozisyon sensörleri hakkında daha fazla bilgi için, en son kullanıcı gereksinimlerini karşılamak üzere sürekli güncellenen interaktif öğrenme modülleri içeren teknik bir platform olan TekniWiki'yi www.tekniwiki.com adresinden ziyaret edebilirsiniz.

Back